lek. med. Katarzyna Jańska

lek. med. Katarzyna Jańska

Specjalista medycyny rodzinnej

Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu – czas zrobić krok w stronę zdrowia

20 listopada obchodzimy Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu – wydarzenie, które co roku przypomina, jak ogromny wpływ na zdrowie ma decyzja o odstawieniu papierosów. Palenie tytoniu jest jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych współczesnego świata. Mimo powszechnej wiedzy o jego szkodliwości, miliony osób wciąż sięgają po papierosy, e-papierosy czy inne wyroby tytoniowe, narażając siebie i swoich bliskich na poważne konsekwencje zdrowotne.

Palenie tytoniu - zagrożenie dla całego organizmu

Dym tytoniowy zawiera ponad 7 tysięcy substancji chemicznych, z których ponad 70 uznaje się za rakotwórcze. Nikotyna, główny składnik odpowiedzialny za uzależnienie, wpływa na układ nerwowy, pobudzając wydzielanie dopaminy – neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za odczuwanie przyjemności. Z czasem organizm przyzwyczaja się do obecności nikotyny, co sprawia, że rzucenie palenia staje się trudne zarówno fizycznie, jak i psychicznie.

Palenie nie niszczy tylko płuc. Oddziałuje negatywnie na praktycznie każdy narząd w ciele człowieka. Oto najważniejsze skutki zdrowotne:
  • Układ oddechowy - palenie prowadzi do przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), zapalenia oskrzeli i zwiększa ryzyko raka płuc.
  • Układ krążenia - nikotyna powoduje zwężenie naczyń krwionośnych, przyspiesza tętno i podnosi ciśnienie, co sprzyja zawałom serca i udarom mózgu.
  • Układ pokarmowy - zwiększa ryzyko raka przełyku, żołądka i trzustki, a także wrzodów żołądka.
  • Układ rozrodczy - u mężczyzn może prowadzić do zaburzeń erekcji, a u kobiet – do problemów z płodnością i powikłań w ciąży.
  • Skóra i wygląd - palenie przyspiesza procesy starzenia, powodując ziemisty koloryt cery, zmarszczki i słabsze ukrwienie skóry.
Warto pamiętać, że palenie nie szkodzi wyłącznie samym palaczom. Palenie bierne, czyli wdychanie dymu przez osoby z otoczenia, może być równie groźne. Dzieci narażone na dym tytoniowy częściej chorują na infekcje dróg oddechowych, astmę i zapalenie ucha środkowego.

Co się dzieje w organizmie po rzuceniu palenia?

Choć uzależnienie od nikotyny jest silne, organizm człowieka ma niezwykłą zdolność regeneracji. Już po krótkim czasie od odstawienia papierosów zachodzą pozytywne zmiany:
  • Po 20 minutach - tętno i ciśnienie krwi zaczynają wracać do normy.
  • Po 8 godzinach - spada poziom tlenku węgla we krwi, a wzrasta poziom tlenu.
  • Po 48 godzinach - poprawia się zmysł smaku i węchu.
  • Po kilku tygodniach - poprawia się wydolność płuc i krążenie.
  • Po roku - ryzyko choroby niedokrwiennej serca spada o połowę.
  • Po 10 latach - ryzyko zachorowania na raka płuc jest o 50% niższe niż u osoby, która nadal pali.
Każdy dzień bez papierosa to inwestycja w zdrowie – lepszy oddech, więcej energii, czystsza skóra, a przede wszystkim niższe ryzyko wielu chorób.

Rzucenie palenia - dlaczego to takie trudne?

Nikotyna uzależnia bardzo szybko, a rzucenie palenia wiąże się często z objawami odstawienia, takimi jak rozdrażnienie, problemy z koncentracją, bezsenność czy zwiększony apetyt. Dla wielu osób papieros jest także formą odreagowania stresu, dlatego walka z nałogiem wymaga nie tylko silnej woli, ale też wsparcia otoczenia i często pomocy specjalisty.

Dobrą wiadomością jest to, że istnieje wiele skutecznych sposobów wspierających proces rzucania palenia. Można skorzystać z:
  • terapii behawioralnej i psychologicznej,
  • leków i plastrów zawierających nikotynę (terapia zastępcza),
  • grup wsparcia i programów profilaktycznych.
Warto też skonsultować się z lekarzem POZ, który pomoże dobrać odpowiednią metodę i monitorować stan zdrowia podczas procesu odstawiania nikotyny.

Palenie a choroby cywilizacyjne

Palenie tytoniu jest jednym z głównych czynników ryzyka tzw. chorób cywilizacyjnych. Szacuje się, że odpowiada za ok. 90% przypadków raka płuc i znaczną część zgonów z powodu chorób sercowo-naczyniowych. W połączeniu z innymi czynnikami, takimi jak zła dieta, stres czy brak ruchu, znacznie przyspiesza rozwój chorób przewlekłych.

Nie można też zapominać o wpływie palenia na środowisko. Niedopałki papierosów są jednym z najczęstszych odpadów na świecie, a dym tytoniowy zanieczyszcza powietrze w pomieszczeniach i na zewnątrz.

Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu - dobry moment na zmianę

Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu, obchodzony 20 listopada, ma przypominać, że nigdy nie jest za późno, by zerwać z nałogiem. To symboliczna okazja, by podjąć decyzję o poprawie jakości swojego życia – dla zdrowia, bliskich i własnego samopoczucia. Rzucenie palenia to nie tylko korzyści zdrowotne, ale także finansowe – po kilku miesiącach można zaoszczędzić znaczną kwotę, którą warto przeznaczyć na aktywność fizyczną, zdrową żywność czy inne przyjemności.

Palenie tytoniu to jeden z najgroźniejszych, ale też najbardziej możliwych do wyeliminowania czynników ryzyka chorób. Rzucenie palenia przynosi niemal natychmiastowe korzyści dla zdrowia i samopoczucia, niezależnie od wieku czy stażu palenia. Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu to doskonała okazja, by zrobić pierwszy krok w stronę lepszego życia – wolnego od dymu, kaszlu i ograniczeń, jakie niesie ze sobą nałóg.

Warto pamiętać, że w walce z uzależnieniem nie trzeba być samemu. W razie potrzeby pomocy lub porady można skonsultować się z Specjalistą chorob wewnętrznych , Specjalistą medycyny rodzinnej w placówkach Grupy AVIMED: Piekary Śląskie – tel. +48 506 041 319, Bytom – tel. +48 519 147 005, Mikołów – tel. +48 570 234 484, Katowice – tel. +48 519 147 003.

Przejdź do treści