Medycyna podróży

Tak. Każdy pacjent po wykonaniu szczepienia otrzymuje Międzynarodową Książeczkę Szczepień, potocznie nazywaną „żółtą książeczką”.

Na wizytę z lekarzem medycyny podróży warto przygotować informacje dotyczące planowanej trasy, w tym – jeśli to możliwe – bardziej szczegółowe dane o miejscach odwiedzanych w poszczególnych krajach. Istotne są również charakter wyjazdu, warunki pobytu, przewidywane aktywności oraz termin i długość podróży.

Lekarz może także poprosić o informacje dotyczące stanu zdrowia, w szczególności: przebytych szczepień, chorób przewlekłych, stale przyjmowanych leków, alergii oraz innych ważnych okoliczności zdrowotnych, takich jak ciąża, jej planowanie czy karmienie piersią. Na wizytę warto zabrać książeczkę szczepień lub inne dokumenty potwierdzające wykonane wcześniej szczepienia.

Tak. Już podczas pierwszej wizyty lekarz dokonuje kwalifikacji pacjenta do szczepień – zarówno obowiązkowych, jak i zalecanych. W większości przypadków pierwsza dawka szczepionki może zostać podana od razu po kwalifikacji.

Określi to lekarz medycyny podróży podczas wizyty. Konieczność wykonania szczepień – zarówno obowiązkowych, jak i zalecanych – zależy od wielu czynników, takich jak trasa i termin podróży, charakter wyjazdu, obecność chorób przewlekłych, stosowane na stałe leki, alergie oraz wcześniejszy status szczepień.

Choroba lokomocyjna to nadmierna reakcja organizmu na intensywny ruch pojawiający się podczas podróży różnymi środkami transportu – najczęściej morskiego, drogowego i powietrznego, rzadziej kolejowego. Objawia się zwykle nudnościami, wymiotami, zawrotami głowy, nadmierną potliwością, ślinotokiem czy zaburzeniami rytmu serca. Dolegliwości te zazwyczaj ustępują po zakończeniu podróży.

Aby im zapobiec, warto wybierać możliwie najbardziej stabilne miejsca siedzące, najlepiej w środkowej części pojazdu, zorientowane przodem do kierunku jazdy. Przed podróżą należy unikać ciężkostrawnych posiłków i napojów gazowanych, a w trakcie jazdy – kierować wzrok na stały punkt znajdujący się powyżej linii horyzontu. Pomocne mogą być również leki profilaktyczne przeciw chorobie lokomocyjnej, których zastosowanie lekarz omówi podczas wizyty.

Szczepienia wykonywane przed wyjazdami zagranicznymi można podzielić na zalecane i obowiązkowe. Rekomendacje w tym zakresie formułowane są przez organizacje zdrowia, takie jak np. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), dla regionów, w których ryzyko infekcji jest stosunkowo duże. Lekarz, podejmując decyzję o zaszczepieniu, poza miejscem docelowym podróży bierze pod uwagę także aktualną sytuację epidemiologiczną, charakter podróży i planowane warunki pobytu oraz zajęcia, w których turysta będzie brał udział. Ważne są również stan zdrowia osoby podróżującej i dotychczasowa historia szczepień.

Apteczka podróżna – podobnie jak ubezpieczenie zdrowotne – może okazać się przydatna podczas każdej wycieczki. Jej zawartość powinna być dopasowana do stanu zdrowia podróżującego, charakteru wyjazdu oraz regionu, do którego się udaje. Najlepiej omówić to z lekarzem podczas konsultacji przedpodróżnej. W apteczce powinny znaleźć się przede wszystkim leki przyjmowane na stałe, preparaty przeciwmalaryczne (jeśli są wymagane), a także środki przeciwbiegunkowe, przeciwbólowe, przeciwgorączkowe oraz łagodzące objawy przeziębienia.

W tropikach obowiązuje prosta zasada: „ugotuj, upiecz, zaparz lub zapomnij”. Dlatego podczas wizyty lekarz zawsze udziela wskazówek dotyczących bezpieczeństwa żywnościowego w podróży. Należy unikać kupowania jedzenia od ulicznych sprzedawców, często myć ręce – zwłaszcza przed posiłkami i po skorzystaniu z toalety – oraz dokładnie myć warzywa i owoce przed spożyciem. Ważne jest picie wyłącznie butelkowanej wody, unikanie napojów z lodem niewiadomego pochodzenia oraz powstrzymanie się od spożywania niepasteryzowanych produktów mlecznych i lodów wytwarzanych lokalnie.

Nie istnieje szczepionka przeciwko malarii, jednak osobom podróżującym do rejonów tropikalnych zaleca się tzw. chemioprofilaktykę, czyli przyjmowanie odpowiednio dobranych leków. Kluczowe jest stosowanie ich zgodnie z zaleceniami lekarza – zarówno przez określony czas przed wyjazdem, jak i po powrocie.

W krajach tropikalnych ukąszenia owadów mogą prowadzić do zakażeń wirusowych oraz chorób pasożytniczych, z których niektóre stanowią poważne zagrożenie dla podróżnych. Do najczęściej występujących należą malaria, denga, żółta gorączka, japońskie zapalenie mózgu oraz wirus Zika.

Decyzję o konieczności szczepień podejmuje lekarz medycyny podróży podczas wizyty. Wskazanie, czy potrzebne są szczepienia obowiązkowe lub zalecane, zależy od wielu czynników, w tym od trasy i terminu podróży, jej charakteru, występowania chorób przewlekłych, stosowanych na stałe leków, alergii oraz wcześniejszych szczepień.

Ze względu na konieczność prawidłowego transportu i przechowywania szczepionek w odpowiednich warunkach tzw. „łańcucha chłodniczego”, pacjenci są szczepieni wyłącznie preparatami zakupionymi w AVIMED.